Lancering van European.Social: de beweging voor het Europese open sociale web

Vandaag, 4 november, werd in Berlijn de European.Social beweging officieel gelanceerd met een feestelijk event op de locatie van Wikimedia Duitsland. De beweging krijgt juridisch vorm in een, tevens vandaag opgerichte, vereniging: de European Social Association e.V. Het doel van de vereniging is het coördineren van de beweging voor open, gedecentraliseerde en interoperabele sociale media in Europa. Ruim 150 organisaties en bijna 700 individuen steunen het initiatief, waaronder PublicSpaces.

Van manifest naar organisatie

European.Social begon als gedeeld manifest, dat op 5 juni 2026 werd gelanceerd tijdens de PublicSpaces Conferentie, met 12 oprichtende ondertekenaars – waaronder PublicSpaces. Sindsdien is de beweging gegroeid met 40 bouwers, 14 gemeenschappen, 86 organisaties en 676 individuen. Samen bouwen zij vanuit een set gedeelde waarden en principes zoals democratie, digitale autonomie en open source aan een open sociale infrastructuur voor Europa.

De vers opgerichte vereniging is een non-profit onder leiding van het maatschappelijk middenveld. Ze brengt maatschappelijke organisaties, gemeenschappen, technologieontwikkelaars, publieke omroepen en onderzoekers samen die werken aan een Europese open sociale stack: een gedeelde digitale infrastructuur waarmee mensen en organisaties kunnen communiceren en samenwerken, los van de dominante commerciële platforms.

Wie staan erachter?

De vereniging is opgericht en wordt gesteund door vertegenwoordigers van verschillende delen van het netwerk: Michael Foster (Newsmast Foundation), Sophie Bloemen (Commons Network), Jantien Borsboom (PublicSpaces), Björn Staschen (Save Social – Networks For Democracy), Felix Hlatky (Mastodon), Sebastian Vogelsang (Eurosky), Cathleen Berger (Open Social Web Alliance) en Sander van der Waal (Waag Futurelab, oso.social).

Waarom nu?

De oprichting valt samen met toenemende politieke aandacht voor Europese digitale soevereiniteit. In de Open Source Strategy van de Europese Commissie, onderdeel van het Technological Sovereignty Package, is gedecentraliseerde sociale media een van de vier gebieden waarop de Commissie en de lidstaten open alternatieven willen ondersteunen.

Wat gaat European.Social doen?

De samenwerking richt zich op gedeelde infrastructuurprojecten en op het organiseren van brede steun voor open sociale media in Europa. De oprichters werken verder aan een bestuursstructuur waarin alle deelnemers kunnen samenwerken. De eerste jaarlijkse bijeenkomst staat gepland voor juni 2027, bij de PublicSpaces Conferentie in Amsterdam.

Volgens de co-convenors Michael Foster en Björn Staschen heeft Europa behoefte aan een open, interoperabele en door gemeenschappen gedragen sociale infrastructuur die de democratische waarden van Europa weerspiegelt en het publiek belang dient. Wat als verklaring begon, wordt nu een organisatie die gedeelde principes kan omzetten in concrete actie.

Hoe sluit dit aan bij de ontwikkelingen in Nederland?

In Nederland werkt PublicSpaces binnen ‘TheNextSocials’ met publieke en maatschappelijke organisaties uit verschillende sectoren aan een landschap van decentrale sociale media platforms die écht sociaal zijn. Samenwerking met European.Social stelt ons in staat om daarbij bepaalde grotere uitdagingen op Europees niveau aan te pakken, zoals bijvoorbeeld het bouwen van bruggen tussen verschillende protocollen of moderatie op hoog niveau.

Daarbij is het voor de Nederlandse TheNextSocials beweging van grote toegevoegde waarde om kennis uit te kunnen wisselen over en krachten te bundelen met de ontwikkelingen binnen het open sociale web in verschillende Europese landen; samen te bouwen aan een grotere Europese beweging en een gezamenlijke representatie te hebben op Europees niveau.

Meedoen

Organisaties, instellingen, ontwikkelaars, gemeenschappen en individuen in heel Europa kunnen zich aansluiten. Meer informatie staat op European.Social.