Disclaimer: Regelmatig krijgen we bij PublicSpaces de vraag of we een lijst hebben van aanbieders van bijvoorbeeld Cloud-oplossingen, Fediverse-tools, samenwerkoplossingen, etc. Zulke lijsten houden we niet bij, om twee redenen: voor PublicSpaces telt het gebruik van software in zijn context. Je kan tools niet los zien van hun gebruik. Ook in prachtige open source-oplossingen kan je privacygevoelige data verkeerd opslaan. Ook met Big Tech-oplossingen kun je mooie dingen doen. Daarnaast zouden zulke lijsten snel verouderen: software komt en gaat, bedrijven worden overgenomen, functies worden toegevoegd of verwijderd. Het zou kortom onwenselijk en bewerkelijk zijn om accurate lijsten van ‘goede’ software bij te houden.
Dat gezegd hebbende kunnen we je wel een beetje de goede kant op wijzen. Hieronder een lijst Fediverse-servers geselecteerd door het team van PublicSpaces. Zonder garantie 😉
Mastodon
Mastodon is voor veel mensen de eerste stap naar het Fediverse. Hieronder een lijst met ‘handpicked’ relevante servers voor het Nederlands taalgebied. Mastodon houdt zelf een lijst bij van betrouwbare servers op https://joinmastodon.org/servers. Een nog uitgebreidere lijst vind je op https://mastodonservers.net/
Het is goed om te weten dat je altijd van server kunt wisselen. Je zit dus, anders dan op X, nergens aan vast. Bij een verhuizing neem je jouw volgers mee, maar verdwijnen wel al je oude posts (die blijven op de oude server achter; maar kun je wel downloaden).
Mastodon.social
De grootste server van het Mastodon netwerk is Mastodon.social. De server wordt beheerd door de Mastodon-organisatie zelf en is een goede eerste optie.
Mastodon.nl
Mastodon.nl is gericht op de Nederlandse community en wordt beheerd door Maarten de Braber, een open source-liefhebber.
Mastodon.art
Mastodon.art is een voorbeeld van een specifieke server gericht op een bepaald onderwerp. Hier vind je een community van internationale kunstliefhebbers gericht op inclusiviteit. De moderatie wordt gedaan door een heel team aan moderatoren.
Social.edu.nl
De server die door SURF wordt beheerd voor de Nederlandse onderwijs- en onderzoeksgemeenschap. Is alleen beschikbaar voor erkende onderwijs- en onderzoeksinstellingen.
Masto.nu
Mastodon-server voor algemeen gebruik. Alle talen zijn welkom, maar Engels, Nederlands en Spaans hebben de voorkeur.
Cultuur.social
Cultuur.social is een huis op Mastodon voor iedereen die samen cultuur wil beleven. Voor iedereen die over cultuur publiceert, schrijft, spreekt en daar ook met anderen over wil uitwisselen. Een ontmoetingsplek voor toeschouwers, makers en journalisten. Voor nieuws en recensies. Een sociaal netwerk met een menselijke maat.
Social.overheid.nl
Alleen overheidsorganisaties kunnen een account krijgen. Je organisatie moet vooral een publieke taak hebben en staan in het Register Overheidsorganisaties. Stuur een e-mail vanaf je werkadres naar mastodon@minbzk.nl. Vermeld in de e-mail:
- De naam van je organisatie;
- Waarom je een account wilt;
- Wie de contactpersoon is.
PeerTube
PeerTube is een open-source, decentraal en gefedereerd videoplatform. PeerTube wordt ondersteund door de Franse non-profitorganisatie Framasoft. Het maakt gebruik van het open ActivityPub-protocol om instanties met elkaar te laten communiceren, en het gebruikt WebTorrent om de belasting van de servers te verminderen.
In tegenstelling tot Mastodon zijn de meeste PeerTube-servers besloten. Dat wil zeggen dat ze beheerd worden door een organisatie met een bepaald doel die alleen gebruikers toelaten die verbonden zijn aan de organisatie. Framasoft houdt zelf een lijst bij van alle PeerTube instances: https://instances.joinpeertube.org/instances. Voorbeelden:
PublicVideo.nl
Een server voor publieke organisaties in Nederland, gehost door PublicSpaces. Publieke organisaties kunnen hier gratis experimenteren met PeerTube en tot 20GB aan video plaatsen. Voor meer gebruik is er een betaald lidmaatschap waarbij de organisatie ook medezeggenschap krijgt over de toekomst van het platform volgens een commons-model.
Video.edu.nl
Een PeerTube server van SURF ten behoeve van universiteiten, hogescholen, mbo-instellingen, umc’s en onderzoeksinstellingen. SURF is een coöperatie van Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen waarin de leden hun krachten bundelen. Deze huidige pilot op Video.edu.nl loopt minimaal tot en met mei 2027. Gedurende de pilot wordt een afweging gemaakt om te verlengen, te stoppen of om de omgeving structureel aan te bieden.
Open servers
Zoals gezegd zijn de meeste PeerTube-servers besloten. Er zijn wel enkele (meer) open opties zoals:
Play-my.video
Een PeerTube server gehost door de Fedihosting Foundation. Gebruikers kunnen een account aanvragen via de foundation, waarmee max 20GB aan video geplaatst kan worden.
Westergaard.video
Een onafhankelijke video-server onder het motto “A picture says more than 1000 words. A video contains more than 1000 pictures.” De server richt zich op Nederlandse en Engelstalige gebruikers in de categorieën Onderwijs en Muziek. Ook hier moeten accountaanvragen worden goedgekeurd door de beheerder.
Makertube.net
Internationaal videoplatform gericht op makers, artiesten, muzikanten en DIY doeners
Eigen server
Verschillende providers bieden ‘PeerTube-as-a-service’ aan, waarbij de technische hosting wordt uitbesteed en de eigenaar/afnemer zelf zaken als moderatie en gebruikersbeheer voor zijn rekening neemt. In Nederland bieden onder andere de volgende providers PeerTube aan:
ProcoliX.eu
ProcoliX werkt volgens het open source-tenzij-principe en is onafhankelijk van Big Tech. Sinds 2023 is ProcoliX een stewardship-owned bedrijf. Het eigendom van ProcoliX is overgedragen aan de Open Internet Discourse Foundation, wat ervoor zorgt dat ze niet zomaar verkocht kunnen worden of grote investeringen kunnen aannemen waarbij de controle van het bedrijf overgedragen wordt.
Elestio.io
Elestio, opgericht in 2022 in Dublin, is een volledig beheerd DevOps-platform voor open source-software. Het bedrijf implementeert en beheert meer dan 400 tools bij 10 cloudproviders, verspreid over meer dan 100 regio’s wereldwijd, waaronder Nederland.
Dlearning.nl
Dlearning focust zich met name op onderwijs en onderwijsgerelateerde platformen zoals e-learning platforms. Dlearning biedt ook hosted Peertube aan. Met de speciale mogelijkheid een PeerTube speelplaats-account aan te maken, waarmee je met een simpele registratie een maand lang gratis PeerTube kunt uitproberen.
Pixelfed
Pixelfed is een platform voor het delen van afbeeldingen, een ethisch alternatief voor gecentraliseerde platforms. Het is het beste te vergelijken met Instagram. De bedenker van Pixelfed biedt het platform gratis aan voor alle gebruikers en is daarmee de grootste server. Daarnaast zijn er zo’n 60 kleinere instances waar gebruikers een account kunnen maken, vaak regionaal georiënteerd of gericht op een bepaald soort content. Bij sommige van deze servers kun je direct een account aanmaken, bij anderen, met name ‘special interest’ servers moet een beheerder het account goedkeuren. Hieronder een kleine selectie, kijk voor het volledige overzicht op https://pixelfed.org/servers
Pixelfed.social
Het originele platform onderhouden door de bedenker van Pixelfed zelf, Daniel Supernault (Dansup).
Pixelfed.com
Pixelfed.com is een kleinere server, gehost in Nederland.
Pixelfed.art
Pixelfed.art is een in Amerika gehoste server die vooral gericht is op het delen van beeldende kunst.
Echobeach.nl
Een eigen sociaal platform voor Nederlandse kunstenaars.
