De sanctiedruk op Europese organisaties neemt verder toe, en de bescherming die wij op 17 september vroegen is urgenter geworden. Daarom sturen we de Tweede Kamer en het kabinet een vervolgbrief met vijf aanvullende maatregelen, vóór het debat Digitale Autonomie van 26 november.
Wat is er sindsdien gebeurd?
In onze eerste brief vroegen we, namens 37 organisaties, om onder meer een onafhankelijke Europese digitale infrastructuur, diplomatieke actie, rechtsbescherming, bescherming van bankdiensten en veilige diensten voor het Internationaal Strafhof (ICC). Sindsdien zagen we drie ontwikkelingen:
- De VS hebben, bovenop de sancties tegen individuele ICC-medewerkers, nu ook sancties aangekondigd tegen het ICC zelf.
- Er is grote terughoudendheid bij het toepassen van de Europese Blokkeringsverordening.
- De Amsterdamse politie voldeed aan een Amerikaans rechtshulpverzoek om een server van de Italiaanse internetdienstverlener A/I in beslag te nemen, meldde NRC op 14 oktober. Dat lijkt zonder heldere toetsing te zijn gebeurd en kan een precedent scheppen voor verzoeken van andere landen met politieke motieven. Bij bedrijven en organisaties leidt dit tot zorgen over de veiligheid van data in Nederland.
Vijf aanvullende maatregelen
- Zet de Blokkeringsverordening in. Pleit in Brussel voor inzet van de verordening om bedrijven en organisaties te beschermen tegen extraterritoriale sancties.
- Regel het recht op een bankrekening sneller. De Wet chartaal betalingsverkeer ligt sinds juli klaar, maar moet nog via koninklijk besluit van kracht worden. Het Ministerie van Financiën meldde aan NRC dat invoering op 1 januari 2027 gepland staat. Wij vragen dit naar voren te halen, zodat het kabinet eind november al een duidelijk signaal afgeeft.
- Geef het ICC snel alternatieven voor betalingen. De Kamer vroeg in een motie om onderzoek door DNB en ECB. Dat hoeft niet lang te duren: met bestaande Europese betaalsystemen en innovatieve alternatieven zoals Taler is het haalbaar om binnen zes maanden alternatieven operationeel te hebben voor het ICC en andere organisaties onder sanctiedruk.
- Borg continuïteit bij geblokkeerde domeinnamen. Start een werkgroep met de Nederlandse en Europese DNS- en domeinnaamcommunity, met een plan vóór het einde van het jaar en budget voor de uitvoering.
- Toets Amerikaanse rechtshulpverzoeken zorgvuldig. Beoordeel proportionaliteit en rechtmatigheid onder Nederlands en Europees recht, vooral bij verzoeken die draaien om een VS-sanctielijst. Leg de overdracht van data stil tot er is getoetst.
Lees de aanvullende maatregelen hier
Mede ondertekend door
Internet Society Nederland, Bits of Freedom, Waag Futurelab, NextCloud, Freedom Internet, SETUP, IMPAKT, Dutch Cloud Community, Mentaal.nl, BovenJan, Greenhost, Soverin, DOSBA, Mediamatic, DoeiDag, Framer Framed, OID Foundation, Open State Foundation, The Good Cloud, EYE, Post X Society, NLUUG, CODE for NL, Gebiedonline, Stichting Privacy by Design, Coalitie Eerlijk Digitaal Onderwijs, Tetem, Open Nederland, Human Rights in Finance.EU, Privacy First, BIT, MU, The Firewall, Speakup, Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten en Stichting Democratie en Media.
